UWM
dr hab. Izabela Lewandowska, prof. UWM
Główna O Mnie Galeria Publikacje Zajęcia Warsztaty Chata War. Kontakt Wyszukaj
Giławy - chata z 1880 r.
Prowadzący:
dr hab. Izabela Lewandowska (historyk, dydaktyk, regionalista)
Edward Cyfus (rodowity Warmiak, literat, gawędziarz warmiński)

Opisywana chata mieści się we wsi Giławy, 26 km na południowy-wschód od Olsztyna. W księdze wieczystej zapisana jest pod rokiem 1896, jednakże postawiony u wylotu drogi dojazdowej krzyż z wyrytą datą 1880 sugeruje, że właśnie wtedy postawiono pierwszą chałupę.

O wyjątkowości domu świadczy jego zachowanie w stanie mało odbiegającym od oryginału. Chata zbudowana jest na kamiennej podmurówce, ściany ma od wewnątrz murowane z cegły, na zewnątrz zaś pokryte balami ciosanego drewna. Szczeliny wypychane są mchem. Więźba dachowa zachowała się oryginalna, z nielicznymi uzupełnieniami, dach kryty czerwoną dachówką. Okiennice malowane na niebiesko z czterema szprosami są odzwierciedleniem dawnych warmińskich zwyczajów budowlanych.

Układ izb jest typowy dla warmińskiej wsi - chodzi się naokoło czarnej kuchni, w której dziś mieści się łazienka. Ze wszystkich pokojów wychodzą przewody, które na strychu łączą się w oryginalną wędzarnię kominową. Pokoje są przechodnie, chata posiada dwie sienie - jedna w kierunku podwórza, druga na ogród. Zachowała się też oryginalna ceglana podłoga w sieni i drewniane podłogi w dwóch izbach. Sufity pokrywają stare deski układane na zakładkę, bez użycia gwoździ.

Całość otacza drewniany płot i charakterystyczna dla gburstwa brama wjazdowa. Na strychu chałupy urządzono małe muzeum, w którym zgromadzone są sprzęty gospodarcze i przedmioty domowego użytku. Wszystko to powoduje, że w chacie i jej otoczeniu panuje niesamowity nastrój, w którym można opowiadać historię i uczyć się gwary. Dla chcących poznać i zrozumieć skomplikowane dzieje Warmii i kulturę Warmiaków proponujemy warsztaty, a dla tym, którzy pragną zażyć spokoju i ukojenia nerwów, gwarantujemy piękne widoki i odprężenie przy warmińskim kuchu i uwarzonej kawce.